Trang nhà LƯƠNG Y PHAN CÔNG TUẤN

Sau 2010, Lãnh đạo Quảng Nam dần dần xác định, ngày càng rõ vị trí của cây Sâm Ngọc Linh trong lĩnh vực phát triển Kinh tế – Xã hội của Tỉnh. Việc xác định này rất quan trọng. Nó đánh dấu một bước chuyển có ý nghĩa lớn lao trong việc bảo tồn, phát triển cây Sâm Ngọc Linh tại Quảng Nam.

Nếu trước đây, dưới sự quản lý của một đơn vị thuộc Sở Y tế thì việc bảo tồn, phát triển cũng có thể làm được, nhưng rất hạn chế vì thiếu nhiều khung chính sách, sự phối hợp. Nay, dưới sự lãnh đạo của Địa phương, nhiều giải pháp đồng bộ ở phạm vi lớn hơn sẽ được triển khai, tạo nên sự đột phá mạnh mẽ.

Từ năm 2014 trở đi, Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân Tỉnh đã liên tục ban hành nhiều văn bản, các Nghị quyết về Chủ trương, phê duyệt Quy hoạch, ban hành các Cơ chế khuyến khích bảo tồn, phát triển Sâm cho từng giai đoạn, Quy định về cho thuê môi trường rừng để trồng Sâm, xây dựng các Đề án, ban hành Quy chế quản lý, sử dụng chỉ dẫn địa lý “Ngọc Linh”, Ban hành Hướng dẫn kỹ thuật trồng và chăm sóc cây Sâm Ngọc Linh dưới tán rừng theo hướng bền vững trên địa bàn Quảng Nam. Nhiều Doanh nghiệp kinh doanh ở lĩnh vực trồng trọt, chế biến các sản phẩm từ Sâm Ngọc Linh được hình thành.

Đóng góp vào các nội dung đó, có vai trò quan trọng của Ts Hồ Quang Bửu, Chủ tịch Huyện Nam Trà My (2014-2020) và sau này là Phó chủ tịch Tỉnh Quảng Nam cũng như TP. Đà Nẵng hiện nay (2020 – nay).

Ts Hồ Quang Bửu vốn là Ts Kỹ thuật ngành Viễn thông. Anh công tác ở ngành Bưu điện, từ nhân viên rồi lần lượt giữ các chức vụ Giám đốc Trung tâm Tin học thuộc Bưu điện Quảng Nam, Phó Giám đốc Sở Bưu chính Viễn thông, Giám đốc Sở Thông tin và truyền thông. Năm 2014, anh được điều động giữ chức vụ Chủ tịch Huyện Nam Trà My. Năm 2020, anh được bầu giữ chức Phó chủ tịch UBND Tỉnh Quảng Nam và hiện nay là Phó Chủ tịch UBND Thành phố Đà nẵng.

Là Chủ tịch một huyện miền núi, nơi có Sâm Ngọc Linh mọc hoang, đã được bảo tồn và bắt đầu trồng trọt, có tiềm năng với nhiều Dược liệu khác, anh sớm nhận ra, đây là lĩnh vực có tác động lớn trong sự phát triển kinh tế – xã hội của Huyện. Cây Sâm sẽ giúp cho đồng bào thoát nghèo, có đời sống vật chất, tinh thần được tốt hơn. Từ đó, anh sớm có chỉ đạo và chỉ đạo quyết liệt để có các giải pháp đồng bộ phát triển Sâm Ngọc Linh cũng như Dược liệu nói chung. Anh là người say mê và có hoài bão về sự phát triển và vai trò của cây Sâm Ngọc Linh trong kinh tế – xã hội của Quảng Nam.

Anh đã chỉ đạo Huyện tích cực tham mưu cho Tỉnh ban hành nhiều văn bản trong lĩnh vực bảo tồn, phát triển Sâm Ngọc Linh:

• Hội đồng nhân dân Tinh đã ban hành các Nghị quyết về Quy định cơ chế khuyến khich bảo tồn, phát triển Sâm Ngọc Linh trên địa bàn tỉnh Quảng Nam ở các giai đoạn khác nhau. (Nghị quyết 114/2014/NQ- HĐND, ngày 11/7/2014; Nghị quyết 41/2017/NQ-HĐND, ngày 7/12/2017; Nghị quyết 09/2022/NQ-HĐND, ngày 21/4/2022).
• Xây dựng Quy hoạch, bảo tồn và phát triển Sâm Ngọc Linh trên địa bàn Huyện Nam Trà My, được Hội đồng Nhân dân Tỉnh thông qua (tại Nghị quyết số 194/NQ-HĐND, ngày 11/12/2015).
• Xây dựng Đề án Quốc gia về phát triển Sâm Ngọc Linh (2015) để UBND Tỉnh trình Chính phủ.
• UBND Tỉnh ban hành Quyết định số 34/2015/QĐ-UBND (2015) Quy định về cho thuê môi trường rừng để trồng Sâm Ngọc Linh trên địa bàn tỉnh Quảng Nam.
• Kiên trì xây dựng các Đề án để trình Chính phủ phê duyệt. “Chương trình phát triển Sâm Việt Nam đến 2030, định hướng đến 2045 trên địa bàn tỉnh Quảng Nam” đã được Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 611/QĐ-TTg, của Thủ tướng Chính phủ, ngày 1/6/2023. “Đề án phát triển và hình thành Trung tâm công nghiệp Dược liệu tại tỉnh Quảng nam với cây Sâm Ngọc Linh là chủ lực” được phê duyệt tại Quyết định số 463/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngày 28/2/2025.

Anh đã chủ động tổ chức các Lễ hội Sâm Ngọc Linh để quảng bá cây Sâm Ngọc Linh, nghề trồng Sâm và đưa các sản phẩm từ cây Sâm đến người tiêu dùng. Lễ hội được duy trì hàng năm, bắt đầu từ năm 2017, đến năm 2025 là Lễ hội lần thứ VII (trừ hai năm không tổ chức, do tình hình dịch bệnh là 2020, 2021). Quy mô tổ chức Lễ hội cũng liên tục được nâng lên, lúc đầu là Huyện Nam Trà My, về sau chuyển lên quy mô Tỉnh, mở rộng ra Dược liệu nói chung, và năm 2026, mang tầm “Lễ hội Quốc tế Sâm Ngọc Linh và Dược liệu năm 2026”. Thông qua các Lễ hội được duy trì hàng năm, cây Sâm Ngọc Linh cũng như các sản phẩm từ Sâm, được quảng bá đến người tiêu dùng. Các Doanh nghiệp cũng như người dân trồng Sâm, có được thu nhập cũng như có được thông tin từ thị trường.

Anh đã vận động thành lập “Hội Sâm Ngọc Linh và Dược liệu Quảng Nam”, về sau đổi tên thành “Hội Sâm Ngọc Linh và Dược liệu Đà Nẵng”, nhằm tập hợp các cá nhân, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực Dược liệu để trao đổi thông tin, hỗ trợ nhau trong hoạt động nghề nghiệp.

Trong giai đoạn hiện nay, Ts Hồ Quang Bửu có vai trò là người kiến tạo, người hoạch định cho sự phát triển cây Sâm Ngọc Linh tại Đà Nẵng.

Cây Sâm Ngọc Linh tại Đà Nẵng rồi đây sẽ phát triển và phát triển mạnh. Trong mỗi giai đoạn phát triển của nó đều có một yếu tố quan trọng là Con Người. Những con người có tâm huyết, có nhiệt tình và sự say mê, sẽ tạo được những dấu mốc đáng ghi nhớ.

Sẽ còn những dấu mốc và sẽ còn những con người sẽ xuất hiện trong những dấu mốc đó ở tương lai, trong chặng đường phát triển mạnh mẽ sắp tới.

Tôi ghi lại những dòng trên theo tư liệu có được và với suy nghĩ chủ quan của mình, có tính điểm lại những con người gắn với các dấu mốc lớn trong hơn 50 năm qua. Chắc rằng còn nhiều khiêm khuyết, rất mong được góp ý.

Tác giả: DS. Đống Việt Thắng