Trang nhà LƯƠNG Y PHAN CÔNG TUẤN

Thơ chữ Hán Hải Thượng Lãn Ông trong THƯỢNG KINH KÝ SỰ

29/01/2026

Thơ chữ Hán Hải Thượng Lãn Ông

(50 bài trong THƯỢNG KINH KÝ SỰ)

BÀI 16: LÃO TƯỚNG SÙNG LƯƠNG CẢNH

Xuất xứ

Quan tri huyện Cẩm Giàng mời Lãn Ông xem bệnh cho thân sinh, vốn là lão tướng, rồi mời ra nhà thủy tạ để uống trà chuyện vãn. Trông ra hồ rộng ước nghìn mẫu. Những con chim đang nô giỡn trên nước. Cá đang tung tăng đớp lá rụng dưới nước. Giữa hồ, bãi rau tần dập dềnh gió sóng, quanh bờ hồ hoa nở suốt ngày đêm. Trước hồ đắp con đê hình bán nguyệt. Trong đê trồng độc một thứ sen trắng. Bên đê cổ thụ um tùm, hoa quý đua thắm. Trước sân nhà thủy tạ, mấy cội mai già nghiêng ngã trên ghế đá. Ngoài cửa sổ, mấy hàng trúc xanh, bóng rợp cả vào nhà, bên án sách, con dã hạc đứng một mình. Trăm hoa như đang đối nhau nói chuyện. càng ngắm càng xinh, nói không sao hết cảnh thanh u nhàn hạ ở đây. Được mời xướng thơ, sau phút nhún nhường, Lãn Ông liền cầm bút đề bài thơ tức cảnh. Cuối bài thơ này bản khắc có ghi: “Bần y Lê thị biệt hiệu hải Thượng Lãn Ông đề”.

Nguyên văn và phiên âm

老相崇涼景，Lão tướng sùng lương cảnh,

亭臺向水邊。Đình đài hướng thủy biên.

窗明多得月，Song minh đa đắc nguyệt,

秋老上開蓮。Thu lão thượng khai liên.

葉落遊魚躍，Diệp lạc du ngư dược,

花叢野鶴眠。Hoa tùng dã hạc miên.

名茶邀客飲，Danh trà yêu khách ẩm,

談笑出香烟。Đàm tiếu xuất hương yên.

Dịch nghĩa

Vị lão tướng ưa cảnh mát mẻ, tĩnh mịch.

Đình đài quay mặt về phía bờ nước.

Cửa sổ sáng, thường đón được nhiều ánh trăng.

Cuối thu, trên mặt nước sen vẫn nở.

Lá rơi, cá nhàn du nhảy lên mặt nước.

Trong khóm hoa, hạc hoang nằm ngủ.

Lấy trà ngon mời khách cùng uống.

Nói cười thong thả, hương trà bốc lên.

Dịch thơ

Bên hồ đình lão tướng,

Đài tạ chiếm phong quan.

Song cao trăng chiếu rộng,

Thu muộn sen chưa tàn.

Hạc ngủ bên cây rợp,

Cá bơi đớp lá vàng.

Chè ngon khuyên khách cạn,

Cười nói ngọt ngào nhang.

Nguyễn Trọng Thuật dịch

Tướng công cảnh mát thích tình,

Kề ngay bến nước, dựng đình đài chơi

Song thưa trăng giọi sáng ngời,

Thu già, sen vẫn hoa tưới khoe màu.

Lá rơi, cá nhảy lao xao,

Lùm hoa, hạc nội ghé vào ngủ say.

Trà ngon mời khách chén đầy,

Nói cười thoảng có hương bay ít nhiều.

Phan Võ dịch

Lão tướng ưa u nhã,

Đình đài hướng nước mây.

Song thưa trăng chiếu sáng,

Thu vãn sen còn đây.

Lá rụng cá vùng nhảy,

Hoa dày hạc ngủ say.

Trà ngon mời khách cạn,

Cười nói ngát hương bay!

Vũ Văn Đĩnh dịch

Lão tướng thích cảnh hay

Đình đài bên hồ đó

Cửa sáng nhiều ánh trăng

Thu muộn sen còn nở

Lá rụng cá nhảy bơi

Dưới hoa hạc nội ngủ

Mời khách uống chè ngon

Cười nói hương bay tỏa.

Bùi Hạnh Cẩn dịch

Lão tướng ưa nơi tĩnh mịch,

Nhà bên hồ nước mênh mông.

Cửa sổ đón trăng chiếu sáng,

Thu phai sen nở trắng trong.

Lá rụng cá tung tăng lội,

Hoa chen hạc ngủ say nồng.

Trà ngon đem mời khách quý,

Nói cười hương tỏa thong dong.

Phan Công Tuấn dịch