Trang nhà LƯƠNG Y PHAN CÔNG TUẤN

Tiễn biệt Thầy VÕ VĂN CHI

02/01/2026

Theo tin từ gia đình, Thầy Võ Văn Chi, sinh ngày 01/3/1929, quê quán tại Cửa Lò, Nghệ An, đã từ trần lúc 7h15 ngày 01/01/2026, hưởng thọ 97 tuổi.

Thầy là Tiến sĩ chuyên ngành Sinh học, đã từng giảng dạy ở trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (1959-1980), Đại học Đà Lạt (1980-1984), Đại học Y Dược TP.HCM (1984-1991).

Từ năm 1961, Thầy Võ văn Chi đã trực tiếp tiến hành và tham gia các đoàn sưu tầm, nghiên cứu cây cỏ làm thuốc trên nhiều địa phương trong nước. Thầy Võ Văn Chi là tác giả Từ Điển Cây Thuốc Việt Nam (bộ mới, 2 tập, trên 3.200 trang giới thiệu gần 4.700 loài cây thuốc); Từ điển Thực vật Thông dụng (2 tập), Từ điển Động vật và Khoáng vật làm thuốc, Từ điển Thực vật học Latin – Việt, Sách Tra cứu tên Cây cỏ Việt Nam…Thầy còn công bố trên 70 công trình khoa học có giá trị khác.

Đối với cá nhân tôi, thầy Võ Văn Chi là một ân sư trong cuộc đời. Vốn là một thầy lang, không có kiến thức về thực vật học, nhưng nhờ lương duyên quen biết thầy Chi trong ban cố vấn Tạp chí Cây Thuốc Quý của Hội Dược liệu Việt Nam, tôi đã được thầy chỉ dạy nhiều kiến thức về sưu tầm, điều tra, nghiên cứu ứng dụng cây thuốc trong các cơ sở thuốc nam từ thiện (Tuệ Tĩnh đường). Không chỉ về kiến thức chuyên môn, trong những lần vào TP.HCM công tác, tôi thường đến nhà thầy ở lại và được thầy chia sẻ nhiều bài học cuộc sống.

Cách đây hai năm, ngày 7/3/2023, cô Nguyễn Thị Trà, vợ thầy qua đời. Tôi không vào viếng được nhưng rất xúc động khi nghe Tiến sĩ Huỳnh Lời, giảng viên Đại học Y Dược TP.HCM kể cho biết, khi Thầy đến nhà tang lễ khóc òa trước linh cửu của người vợ tào khang chung sống trên 75 năm.

Những năm trước đây, mỗi khi có dịp vào Sài Gòn, tôi thường đến nghỉ lại trong nhà Thầy, vì thế bên cạnh những điều chỉ dạy về kiến thức, kinh nghiệm chuyên môn còn được nghe nhiều tâm sự và bài học về cuộc sống của Thầy Cô. Vì thế, khi nghe Tiến sĩ Huỳnh Lời kể, bao nhiêu câu chuyện cứ ùa về, để rồi được tôi chắt lọc ghi lại trong bài thơ “TIỄN BIỆT” nhằm chia sẻ nỗi đau với Thầy và tiễn biệt hương linh cô Nguyễn Thị Trà.

Hôm nay, một ần nữa xin được chia sẻ bài thơ này, thay lời vĩnh biệt người thầy thương kính, ân sư của đời tôi.

PHAN CÔNG TUẤN

TIỄN BIỆT

Kính tặng Thầy Võ Văn Chi và hương linh Cô Nguyễn Thị Trà

Một cuộc đời vinh quang, cay đắng

Có nỗi đau chẳng thể nói ra

Chín lăm tuổi tưởng khô dòng lệ

Nhưng giờ đây nức nở vỡ òa !

Đưa bạn đời về nơi chín suối

Bảy lăm năm chia ngọt sẻ bùi

Bảy lăm năm gừng cay muối mặn

Bao đoạn trường nước mắt đầy vơi…

Ôi xứ Nghệ bao đời khốn khó

Vại tương cà nuôi giấc mơ xa

Đã ba con mới vào Đại học

Nén đau thương nỗi nước niềm nhà

Đời sinh viên dạy thêm kiếm sống

Kèm tư gia, bổ túc công nông

Luôn chắt chiu từng đồng học bổng

Bao khó khăn chẳng phút sờn lòng

Cả một đời đam mê cây thuốc

Khắp núi rừng, xuôi ngược đó đây

Nơi quê nhà đàn con nheo nhóc

Bao gian truân vợ gánh vai gầy

Rồi năm tháng xoay cơn bĩ cực

Chồng chăm con, vợ học nơi xa

Ngày cuối tuần gia đình sum họp

Lại trồng rau, trồng sắn, nuôi gà

Lại dắt díu qua thời khốn khổ

Bao giảng đường đại học ngang qua

Vừa giảng dạy vừa làm nghiên cứu

Bao công trình cây cỏ nở hoa

Từ Hà Nội chuyển vào Đà Lạt

Rồi định cư trên đất Sài Gòn

Tuổi về hưu miệt mài soạn sách

Hàng vạn trang để lại nước non

“Tôi viết sách cho dân tôi đọc”

Trăm công trình khai sáng hậu lai

“Ông từ điển” hay “Nhà phân loại…”

Khoa học gia tự học thành tài

Bao đồng nghiệp nước ngoài kính trọng

Bao học trò gần gũi mến thương

Bao bài thuốc đồng bào dân tộc

Luôn sưu tra hướng dẫn tinh tường

Bao nước mắt mồ hôi trí tuệ

Thấm đẫm từng trang sách nhân văn

Người kính cẩn nghiêng mình thừa kế

Trước anh linh bao bậc tiền nhân

Và giờ đây trước anh linh vợ

Người đồng cam cộng khổ một đời

Lòng nào chẳng vỡ òa nức nở

Lệ nào không xối xả tuôn rơi…

Và giờ đây nhà khoa học lớn

Với trái tim ăm ắp nghĩa tình

Lau nước mắt cúi đầu tiễn biệt

Hẹn cùng nhau duyên nợ ba sinh!

Học trò Phan Lang bái đề !